Atoxoplasmose bij vogels
Wat is atoxoplasmose?
Wist u dat 95% van de volwassen vogels in heel Nederland drager zijn van de Atoxoplasmose-parasiet? Veel van deze vogels vertonen zelf geen of weinig verschijnselen, maar scheiden wel oöcysten (een soort ei-pakketjes) uit in hun ontlasting. Hierdoor kunnen ze andere vogels en hun jongen gemakkelijk besmetten.
Belangrijke informatie voor kwekers
Deze pagina is specifiek bedoeld voor vogelkwekers. Wanneer u Atoxoplasmose constateert bij uw vogels, is het van cruciaal belang om niet met de nog goed uitziende vogels van u naar andere kwekers of tentoonstellingen te gaan. De kans is bijzonder groot dat u gezonde vogels van collega-kwekers besmet, met alle ernstige gevolgen van dien. Bescherm uw collega kwekers door verantwoord te handelen.
Atoxoplasmosis.
Het zal zo ongeveer ½ maart 2019 zijn geweest. Wat mij al wel opviel was dat bij meerdere nesten wel 1 of 2 jongen zijn doodgegaan. Voert de pop slecht? Of heb ik gewoon pech. Of is er wat anders? Daarna zie ik soms wel dat een jong van net een maand oud wat slecht gaat zitten. Met slecht bedoel ik; Bol zitten met de veren opstaand. Direct apart zetten en eens kijken hoe dit verder gaat. Wat extra honing in het eivoer en afwachten. De vogel heeft het niet gered. 1 week later zit er weer een jong slecht. Dat kan heb ik dan echt pech? Afgelopen weekend ligt weer een jonge vogel van 2 maand dood in het hok. Maandag vind ik weer een dood jong. Zie dat deze jonge vogels een foute ontlasting hebben. Kleur tussen licht en donkergroen. Toch maar Coccinox (voorheen ESB3) bestellen bij de dierenarts. Helaas hadden ze die niet op voorraad liggen. De andere dag zou ik dit kunnen ophalen. Ondertussen zie ik dat er meerdere jonge vogels niet lekker gaan zitten. De alarmbellen gaan rinkelen. Er klopt hier iets niet. Er ligt er weer 1 dood. Ik neem alsnog direct contact op met drs. Oranje in Zelhem en heb de Coccinox ondertussen bij de dierenarts afbesteld. Wel netjes. Zij gaven direct aan dat ik er goed aan had gedaan contact op te nemen met Drs. Oranje, want dat was tenslotte wel de echte specialist op vogelgebied. De dode vogel meegenomen en sectie laten verrichten.
S’avonds laat ontving ik nog telefonisch de uitslag; Atoxoplasmosis. Dit verklaart alles. 35 jaar vogels kweken. Nog nooit meegemaakt. Wat nu? Er bestaat maar een remedie en dat zijn medicijnen. Woensdag opgehaald in Zelhem en direct begonnen. Ik krijg een waslijst aan medicijnen mee.
Donderdag ligt er weer een vogel dood.
Ik moet de vogels gedurende 3 maanden behandelen om de vogels weer vrij te krijgen.
A 5 dagen Sulfatraxx B 1 weekend coccinox. C Vervolgens 3 x 5 dagen sulfatraxx. De weekenden niets, D Na de 4e week weer alleen in het weekend Coccinox, E Dan 21 dagen Fungitraxx Daarna weer 4 weken Sulfatraxx. Alles bij elkaar zo’n 3 maanden medicijnen om te parasieten uit te roeien.
De 1e week na 5 dagen behandelen gingen er na 5 dagen in het weekend ondanks de behandeling toch nog weer 5 vogels dood. Aan deze vogels kun je eigenlijk wel zien dat ze het niet gaan redden. Ze verliezen vaak hun evenwicht en volgens mij gaat het ook slecht met hun oriëntatie vermogen. En uiteraard het Bol zitten. Zie ook bijgesloten foto. Eigenlijk moet je volgens mij zelf inschatten of een vogel het haalt of niet. Het is denk ik humaner om deze zelf uit zijn lijden te verlossen dan hem tergend langzaam dood te laten gaan. Alles bij elkaar heb ik zo’n 15 jonge vogels verloren. Ik hoop dat het nu over is. Het is nu 22 april en na de laatste 5 zijn er al 1 ½ week geen dode vogels meer. Langzaam zie ik de jonge vogels vitaler worden. Het is niet prettig elke dag met angst en beven de schuur in te gaan om te kijken of er niet weer 1 is overleden. Ik ontkom er niet aan dat er ook jongen van mijn betere koppels zijn overleden. Het gekke hierbij is dat de oude vogels zo te zien in blakende gezondheid zitten. Als ik zou willen zou ik zo weer meerdere koppels kunnen zetten.
Deze ziekte komt, heb ik begrepen, voor bij verschillende soorten vogels, maar wordt vooral gezien bij zangvogelscq kanaries. Bij deze vogels wordt de ziekte ook wel dikke-leverziekte genoemd. De lever raakt vergroot en bol. Omdat de huid bij kleine vogeltjes zo dun en transparant is schemert de lever door de huid heen, halverwege de buik is dan een grote donkere vlek te zien.
De ziekte wordt veroorzaakt door Atoxoplasma serini, dit is een ééncellige parasiet die verwant is aan coccidiën. In tegenstelling tot de coccidiën die vooral in de darm problemen geven, zit A. serini op meer plekken in het lichaam.
Het begint in de bloedcellen en verspreidt zich zo naar andere organen waaronder lever, milt en darmen.
Wist u dat 95 % van de volwassen vogels binnen heel Nederland drager zijn van de parasiet en zelf geen of weinig verschijnselen kunnen laten zien. Wel zitten er in de ontlasting oocysten (een soort ei-pakketjes) waardoor ze andere vogels en hun jongen kunnen besmetten.
Jonge vogels ontwikkelen vaker ziekte na besmetting. De verschijnselen zijn vaag. De vogels vermageren wat, zitten bol en kunnen diarree hebben. Vaak kan de vergrootte lever door de buikhuid gezien worden als een donkere vlek. Jonge vogels kunnen acuut ziek worden en bij een ernstige infectie kan zelfs 80% sterven.
Besmetting vindt plaatst doordat de vogel oocysten opneemt. Deze worden door zieke vogels met de mest uitgescheiden.
Een vogel die atoxoplasmose heeft scheidt om de paar dagen een groot aantal eitjes uit met de ontlasting. Dus niet elke dag. Deze eitjes zijn direct weer besmettelijk voor een andere vogel.
Hoe ontstaat zoiets.
Je kunt het oplopen via contact met vogels van andere kwekers. Via tentoonstellingen. Ook kan dit door aankoop van niet al te fitte vogels. Maar het kan ook door je eigen vogels ontstaan. Met name als je het niet zo nauw neemt met de hygiëne. 1 eigen zieke vogel kan dit ook veroorzaken. Daarom direct altijd maatregelen nemen als een vogel niet fit is. Direct afzonderen. Het heeft geen zin om de oorzaak ergens anders te gaan zoeken. Ook ik ben zelf verantwoordelijk voor mijn eigen vogels. Dus ook voor een eventuele verkeerde aankoop van vogels.
Dat betekent vanaf nu in de 1e plaats; Elk nieuw aangekocht koppel zal zeker een maand verblijven in een andere ruimte dan mijn eigen vogels. Verder zal ik deze vogels voor de veiligheid een Coccinox kuur geven. Indien ik anderen in de toekomst moet helpen met de vogels om welke reden dan ook dan zal ik dit niet meer roekeloos gaan doen. En als laatste nog meer aandacht aan de hygiëne besteden als ik al deed. Voorlopig blijf ik uit de buurt van collegakwekers. Tot alles achter de rug is. Ik wil absoluut vermijden dat zij door mij in de problemen komen.
Behandeling
Ook een goede manier van behandelen heb ik gelezen waarbij goede resultaten worden gezien, zou zijn het 2 dagen per week behandelen van de vogels met Coccinox. Er wordt vervolgens 5 dagen rust genomen. Dit wordt gedurende 2 maanden herhaald. Op deze manier is de kans ook groot de invloed van de parasiet kwijt te raken. Ik heb echter gekozen voor het behandelschema van Drs. Oranje. Wel veel duurder maar naar mijn mening veel meer een zekerheid. Namelijk het volledig uitroeien van deze parasiet.
Het is nu 28 mei 2019. Nog 3 weken en dan zit de kuur er eindelijk op. Wat te denken van de hoeveelheid flesjes water. Elke dag het afmeten van de kuren op 1 liter water. Voor elke 3 vogels een waterflesje. Dit dan gedurende bijna 3 maanden. Gelukkig ben ik vorig jaar vervroegd met pensioen gegaan, anders had ik dit nooit gered. Wat dacht u van het schoonmaken en ontsmetten van de hokken. Voor elk hok gebruik ik schoon water met een ontsmettingsmiddel en een nieuw sponsje. Vooral in het begin heb ik de hokken 2 x per week schoongemaakt. In elk hok heb ik zo’n 6 a 7 jonge vogels zitten. Deze jongen laat ik gedurende de hele kuur bij elkaar laten zitten. Dus ik verplaats ze niet naar een ander hok.Je kunt je wel voorstellen dat de vogels het erg zwaar hebben gehad met deze kuur en gelijktijdig volop in de rui. Hoe mooi is het dan om te zien dat de vogels elke dag mooier en zichtbaar beter worden. Ik durf zelfs alweer wat vogels op de foto te zetten. Het is een genot om ze weer volop te
horen fluiten en schetteren.
De oude vogels heb ik in de buitenvolière zitten. Van alle oude vogels zijn er 2 overleden. Helaas de mooie oude man van 2014.
Het is nu 20 juni en de kuur zit erop. Vanaf begin april tot nu heb ik als volgt moeten kuren.
Begonnen met 2 dagen Coccinox. Hierna 4 weken X 5 dagen sulfatraxx. De weekenden dan gewoon water. Dan weer 2 dagen Coccinox. Daarna heb ik 21 dagen achter elkaar voor de megabacterie moeten kuren met fungitraxx. Hierna weer opnieuw begonnen. Dus opnieuw 2 dagen Coccinox. Hierna weer 4 weken X 5 dagen sulfatraxx. De weekenden dan weer gewoon water. Dan weer 2 dagen Coccinox.
Vandaag contact opgenomen met Drs. Oranje. De vogels verkeren op dit moment in prima conditie en er is geen enkele jonge vogel meer doodgegaan sinds begin april. Hij gaf mij ondanks dit het advies nog door te gaan met de Coccinox en de Sulfatraxx tot eind juli. Dan weten we zeker dat we goed zitten. Dus eerst 2 dagen Coccinox en dan 5 dagen Sulfatraxx. Hierna 2 dagen gewoon vers water en dit volhouden tot eind juli. Ik gaf nog aan dat ik de hokken tot nu toe bijna 2 maal per week had schoon gemaakt.
Zelfs met een ontsmettingsmiddel. Hij gaf aan dat schoonmaken (hygiëne) altijd goed is. Maar zei ie; Schoonmaken is geen medicijn tegen de bacterie. Branden van de hokken is de beste methode om de bacterie te doden.
Hierna had ik voor mijzelf ook toch nog een aantal brandende vragen aan hem.
1 Kan ik na de kuur zonder problemen weer met deze vogels verder kweken?
2 Kan ik met deze vogels zonder problemen te veroorzaken bij andere kwekers, weer gewoon met deze vogels naar tentoonstellingen gaan?
3 Kan ik de overbodige vogels zonder problemen van de hand doen.
Toen begon ie te lachen; Denk dat jouw vogelbestand nu in een uitstekende conditie verkeerd om mee verder te kweken. Vergeet niet de opzet van deze kuur. Het vernietigen van de parasieten. Vergeet niet dat nog 90 % van het totale vogelbestand binnen heel Nederland drager is van deze parasiet.
U mag wel weten dit was voor mij een hele geruststelling. Echt een pak van mijn hart. Als laatste tip kreeg ik mee van Drs Oranje; Kuur ze straks nogeens voor de zekerheid een maand voor de kweek. 4 weken Sulfatraxx en Coccinox. Al goed eind goed??. Ik heb nu besloten dit in de toekomst toe te passen; Dus 4 weken voor de kweek en 4 weken na de kweek.
Zie hierna de foto's. Vandaag 29-6-2019. Eindelijk ook badwater. U ziet per hok van 1,40 meter 6 vogels zitten. Alleen de jonge vogels. Dit heb ik de hele kuur zo bewust gehouden. In de broedkooien 4, 5 en 6 heb ik 3 kuiven apart zitten. Ik denk dat dat de beste kuiven zijn. Zuinig op zijn. De oude vogels heb ik in de buitenvoliere zitten. In principe hoefde ik deze niet meer mee te kuren. Maar ook deze neem ik nog mee met de laatste kuur. U ziet het nachthok van de oude vogels op de 1e foto hieronder. (3e hok van boven) Net schoongemaakt. Dan leg ik even een steen in het vlieggat zodat ze niet naar binnen kunnen komen.
